UEF tăng cường năng lực nghiên cứu tổng quan Chuyên đề 1 cho nghiên cứu sinh

TS. Trương Quang Dũng phát biểu định hướng và mục tiêu chương trình

Tiếp cận học thuật và cấu trúc triển khai Chuyên đề 1

Chuyên đề 1 nghiên cứu tổng quan là bước khởi đầu mang tính học thuật chuyên sâu, đòi hỏi người học phải có cách tiếp cận khác biệt so với các bậc học trước. Vì vậy, các chuyên gia đã tập trung phân tích và đưa ra nhiều lưu ý quan trọng nhằm hỗ trợ nghiên cứu sinh triển khai hiệu quả nội dung này.

Trong phần trình bày, PGS.TS. Lê Thanh Tiệp giới thiệu tổng thể cấu trúc của một nghiên cứu tổng quan với các thành phần cốt lõi như lý do chọn đề tài, khoảng trống nghiên cứu, điểm mới, câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết. Những định hướng này giúp nghiên cứu sinh nhận diện rõ quy trình và yêu cầu trong việc thực hiện nghiên cứu tổng quan một cách hệ thống.

Bổ sung nội dung, PGS.TS. Nguyễn Quyết Thắng phân tích cụ thể cách xác định từ khóa, lựa chọn nguồn dữ liệu tham khảo, vận dụng lý thuyết nền cũng như cách thiết lập mối liên kết logic giữa các thành phần nghiên cứu. Các hướng dẫn cụ thể giúp nghiên cứu sinh tiếp cận nghiên cứu logic, chặt chẽ hơn.

Đồng thời, từ các ví dụ minh họa thực tiễn, các chuyên gia đã chỉ ra những lỗi thường gặp, giúp người học có cái nhìn hệ thống, tránh sai sót trong quá trình triển khai.

Thảo luận học thuật: Giải đáp và định hướng triển khai nghiên cứu

Phần giải đáp các thắc mắc diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi từ các nghiên cứu sinh trong quá trình thực tế triển khai nghiên cứu.

Nghiên cứu sinh Trần Quang Ánh Tuyết đặt vấn đề về việc kết hợp nguồn dữ liệu quốc tế (Scopus) và nguồn trong nước. Theo PGS.TS. Nguyễn Quyết Thắng, việc sử dụng các nguồn uy tín như Scopus hoặc SSCI kết hợp với nghiên cứu trong nước là đủ cơ sở để xác định khoảng trống nghiên cứu.

Ở góc độ phương pháp, nghiên cứu sinh Vũ Thị Phương Thảo băn khoăn về việc kết hợp giữa phương pháp tổng quan truyền thống và các phương pháp hiện đại. Các diễn giả cho rằng, nghiên cứu sinh nên ứng dụng các công cụ hiện đại như phân tích trắc lượng thư mục (Bibliometrics), VOS nhằm nâng cao tính khoa học. Tuy nhiên, cần kết hợp với phân tích, biện luận học thuật theo phương pháp cũ để đảm bảo chiều sâu, tránh dàn trải.

Đồng thời, việc cân bằng giữa nguồn quốc tế và nghiên cứu trong nước là cần thiết để đảm bảo tính mới và tính phù hợp thực tiễn. Bên cạnh đó, các diễn giả khuyến nghị sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu bằng bảng biểu như một công cụ hiệu quả, có thể ứng dụng cho đề cương, chuyên đề và các công bố khoa học khác.