PHÒNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
VÀ DỰ ÁN QUỐC TẾ
NCKH của người học

Pre-Doctoral Programme K02: Chinh phục nền tảng phương pháp luận ngay từ buổi học đầu tiên

19/01/2026
Tiếp nối sự thành công của lễ khai giảng, ngày 17/01 vừa qua, chương trình Pre-Doctoral Programme đã chính thức đi vào những phiên học chuyên môn đầu tiên. Với sự dẫn dắt của TS. Bùi Quốc Liêm, các học viên đã có một ngày làm việc tích cực, tập trung xây dựng nền tảng tư duy và phương pháp luận cốt lõi trong nghiên cứu định tính.
Sự chuyển dịch tư duy: "Reality" dưới lăng kính định tính
Buổi học mở đầu bằng việc xác lập lại bản chất của "Sự thật" (Reality) – điểm khởi đầu quan trọng nhất để một nhà nghiên cứu định hình lộ trình khoa học của mình. TS. Nguyễn Quốc Liêm đã giúp học viên nắm vững sự khác biệt triết học nền tảng giữa nghiên cứu định tính và định lượng qua 4 bình diện:
  • Bản thể luận (Ontology): Thực tại mang tính chủ quan, được kiến tạo thông qua tương tác xã hội (Socially constructed).
  • Nhận thức luận (Epistemology): Kiến thức được đồng kiến tạo (Co-created) thông qua đối thoại giữa nhà nghiên cứu và người tham gia.
  • Giá trị luận (Axiology): Thừa nhận vai trò, kinh nghiệm và giá trị của nhà nghiên cứu là một phần không thể tách rời của quá trình kiến tạo tri thức.
  • Phương pháp luận (Methodology): Chuyển dịch từ tư duy Diễn dịch (Kiểm định giả thuyết) sang tư duy Quy nạp (Inductive – Xây dựng lý thuyết từ dữ liệu).
Đặc biệt, khái niệm "Reflexivity" (Tính phản tư) được nhấn mạnh như một chìa khóa cốt lõi. Nhà nghiên cứu cần liên tục tự vấn về vị thế và các giả định của bản thân để biến sự chủ quan thành sự minh bạch trong khoa học.
Hệ thống hóa 05 thiết kế nghiên cứu và kỹ thuật thực thi
Trong phiên làm việc chiều, học viên được tiếp cận hệ thống 5 thiết kế nghiên cứu định tính chủ đạo theo khung lý thuyết của Creswell & Poth (2016):
  1. Nghiên cứu Tình huống (Case Study): Khám phá sâu một "hệ thống giới hạn" trong bối cảnh thực.
  2. Dân tộc học (Ethnography): Tìm hiểu văn hóa qua sự hòa nhập và quan sát dài hạn.
  3. Hiện tượng học (Phenomenology): Mô tả "bản chất" của những trải nghiệm sống.
  4. Lý thuyết Nền (Grounded Theory): Xây dựng mô hình lý thuyết mới từ dữ liệu thực nghiệm.
  5. Nghiên cứu Tường thuật (Narrative Research): Khám phá câu chuyện cuộc đời và quá trình xây dựng bản sắc cá nhân.
Song song đó, bộ công cụ thu thập dữ liệu đa dạng như: Phỏng vấn sâu (In-depth Interview), Thảo luận nhóm (Focus Groups), Quan sát (Observation) và Phân tích tài liệu (Document Analysis) cũng được hướng dẫn chi tiết. Bài giảng đặc biệt nhấn mạnh các chiến lược đảm bảo chất lượng khoa học thông qua Tam giác hóa (Triangulation) và các chuẩn mực về Đạo đức nghiên cứu như sự đồng thuận (Informed Consent) hay bảo mật danh tính.
Không khí học thuật sôi nổi và phản tư
Buổi học diễn ra trong không khí học thuật nghiêm túc nhưng đầy cởi mở. Những câu hỏi mang tính phản biện chuyên sâu về cách đặt câu hỏi "Như thế nào" (How) và "Tại sao" (Why) đã giúp học viên thấu hiểu sâu sắc hơn về cách tiếp cận vấn đề xã hội một cách đa chiều.
Với những nền tảng vững chắc về phương pháp luận ngay từ buổi học đầu tiên, học viên Pre-Doctoral Programme đang từng bước hoàn thiện năng lực nghiên cứu độc lập, sẵn sàng cho những công bố quốc tế và lộ trình chinh phục học vị Tiến sĩ trong tương lai.
 
 
Nhanh tay đăng ký Pre-Doctoral Programme – Khóa 03/2026 để bắt đầu hành trình nghiên cứu chuyên nghiệp: LINK
 
Phòng Khoa học công nghệ và Dự án quốc tế
TIN LIÊN QUAN