Võ Hữu Đan: Không phải ai lang thang cũng là kẻ lạc đường

Cho những ai nghĩ mình đang lạc đường, thật ra bạn chỉ đang lang thang để hiểu mình hơn qua từng chặng hành trình.

Khi ngồi xuống viết những dòng này, Đan chợt nhận ra bốn năm đại học đã thật sự trôi qua và để lại rất nhiều cảm xúc khó tả. Đan không còn là cậu sinh viên năm nhất nhút nhát, thụ động trong lớp của cô Hiền hay chỉ biết gật gù khi nghe thầy Lộc giảng về đủ loại phần mềm. Qua thời gian, Đan đã dần tiến bộ, hiểu mình hơn, dù cũng không ít lần đưa ra những lựa chọn sai lầm.

Nhớ lại những phút giây đầu tiên tại UEF, một từ Đan có thể dùng để miêu tả rõ nhất có lẽ là "lạ lẫm".

Lạ lẫm với một môi trường học hoàn toàn mới, khác rất nhiều so với những gì mình từng tưởng tượng. Không còn những tiết học mà thầy cô luôn nhắc nhở từng chút một, không còn những người bạn thân thuộc suốt nhiều năm, mà thay vào đó là những con người mình chưa từng gặp, những buổi đầu làm việc nhóm còn đầy bối rối, những đêm tự mình lật từng trang giáo trình khô khan, có đoạn đọc đi đọc lại mãi vẫn chưa hiểu, hay những lần phải đứng thuyết trình trước đám đông khiến Đan không khỏi lo lắng.

Mọi thứ diễn ra nhanh đến mức có lúc Đan chỉ biết lặng lẽ quan sát và cố gắng bắt kịp nhịp của mọi người. Cũng từ đó, Đan nhận ra bước vào đại học đồng nghĩa với việc bước vào một hành trình mà ở đó mình phải tự chịu trách nhiệm cho những lựa chọn và quyết định của bản thân. Với một cậu sinh viên năm nhất còn nhiều bỡ ngỡ, điều đó vừa là cơ hội, vừa là áp lực.

Đáng tiếc, trong những năm tháng đầu tiên, Đan lại chưa nhìn thấy cơ hội ấy. Điều duy nhất Đan cảm nhận được khi đó chỉ là áp lực.

Nhìn người khác tự tin thuyết trình, làm bài hay thể hiện khả năng của mình, Đan cảm thấy bản thân thật kém cỏi. Có những kỹ năng người khác đã làm quen từ trước, còn mình thì phải bắt đầu mày mò từ những bước nhỏ. Chính những sự so sánh ấy khiến Đan dần nghi ngờ khả năng của bản thân và rơi vào một cuộc "khủng hoảng hiện sinh" tưởng chừng như kéo dài vô tận.

Có những khoảng thời gian Đan liên tục đặt ra vô vàn câu hỏi về tương lai, về sự phù hợp với ngành học. Cảm giác ấy lên đến đỉnh điểm khi Đan học môn Thiết kế giao diện truyền thông. Đó là một học phần mà cả nhóm đã rất cố gắng để hoàn thành, nhưng kết quả lại không như ý muốn. Bản thân Đan khi ấy cũng chưa có đủ kiến thức về thiết kế để biến những ý tưởng thành một sản phẩm hoàn chỉnh. Thất bại đó khiến Đan thất vọng nhiều hơn mình tưởng. Và cũng là lần đầu tiên, Đan không còn nghĩ đơn giản rằng mình chỉ thiếu kinh nghiệm, mà bắt đầu tự hỏi: "Liệu mình có thật sự phù hợp với ngành Truyền thông đa phương tiện không?"

Sau lần ấy, mỗi khi có một bài tập không đạt như mong đợi hoặc nhìn thấy những người bạn làm tốt hơn mình, Đan lại càng thu mình hơn và tin rằng bản thân đang chậm hơn tất cả, thậm chí chỉ đang đứng yên nhìn những người giỏi hơn bước tiếp.

Nhưng rồi, trong những ngày tháng vô định, khi có nhiều thời gian để nhìn lại chính mình, Đan quyết định ngừng hỏi: "Mình có đủ giỏi không?" và bắt đầu tự hỏi: "Mình cần làm gì để tốt hơn?"

Đan dành nhiều thời gian để ổn định lại tinh thần, lắng nghe những góp ý chân thành từ thầy cô, chủ động bắt chuyện, học hỏi từ bạn bè trong lớp và đón nhận những lời động viên từ gia đình. Không có một câu nói nào đủ sức đánh thức Đan ngay lập tức, nhưng từng chút một, Đan nhận ra điều khiến mình mệt mỏi nhất chưa bao giờ là bài tập hay điểm số, mà là việc luôn dùng hành trình của người khác để đo tốc độ của chính mình.

Chỉ đến lúc ấy, Đan mới dần hiểu rằng mỗi người đều có một điểm bắt đầu, một tốc độ và một hành trình rất khác nhau. Đại học không phải là nơi tất cả mọi người đều bắt đầu từ cùng một vạch xuất phát. 

Sau khi thay đổi cách nhìn về bản thân, Đan quyết định cho mình thêm một cơ hội. Thay vì né tránh những điều mới, Đan chọn thử nhiều hơn, bởi Đan hiểu rằng chỉ có trải nghiệm mới mang đến cho mình câu trả lời. 

Dĩ nhiên, không phải lần thử nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Điển hình là học phần Kỹ thuật ảnh. Một lần nữa, Đan lại phải đối diện với sự thất vọng.

Lần đó, Đan quá tự tin vào ý tưởng của bản thân mà phớt lờ ý kiến của các thành viên khác trong nhóm khi thực hiện bài cuối kỳ. Đến khi biết kết quả và dành thời gian xem lại bài của những nhóm được đánh giá cao, Đan buộc phải nhìn lại chính mình.

Lần này, Đan bình tĩnh hơn. Đan nhận ra mình không có vấn đề về năng lực, mà sai ở cách làm việc nhóm. Chính thất bại ấy giúp Đan học cách khiêm tốn hơn, biết tiếp nhận những góc nhìn khác và hiểu rằng một sản phẩm tốt luôn là kết quả của sự đồng hành, chứ không phải của một cá nhân.

Có lẽ, điều thay đổi nhiều nhất không phải là số lần Đan thất bại, mà là cách Đan đối diện với những thất bại ấy. Đan học cách kiên nhẫn với con đường vòng mình đang đi và hiểu rằng thất bại không đáng sợ bằng việc mình chọn bỏ cuộc. Trên hành trình ấy, Đan biết mình may mắn vì chưa bao giờ phải bước tiếp một mình.

Mỗi khi muốn buông xuôi và tự nhủ "kệ đi", Đan luôn có gia đình lặng lẽ động viên, có thầy cô kiên nhẫn góp ý, có những người bạn, những người đồng đội cùng đồng hành qua những năm tháng mà đôi khi bản thân cũng chưa biết mình đang đi về đâu. Chính những điều tưởng như rất nhỏ ấy đã giúp Đan có thêm niềm tin để tiếp tục thử, tiếp tục sai và tiếp tục trưởng thành. Đến bây giờ nhìn lại, Đan nhận ra những lần vấp ngã chưa bao giờ là điều đáng nhớ nhất. Điều ở lại chính là những người đã cùng Đan bước qua những đoạn đường không bằng phẳng ấy.

Suốt bốn năm đại học, Đan may mắn được đồng hành cùng nhiều tập thể khác nhau. Luminous Team cho Đan những kỷ niệm khó quên, Đan đã cùng làm, cùng sửa và cùng trưởng thành với các bạn. Dopamine Team luôn đồng hành và hỗ trợ Đan trong những lúc khó khăn, còn S(IX) Production với đồ án “Chuyện Làng Chiếu” do thầy Tài tận tình hướng dẫn đã cho một Đan tuy lang thang nhưng cuối cùng cũng đã về đến đích.

Chuyến đi xa về quê nội để thực hiện đồ án chính là chuyến đi mà ở đó Đan thấy chặng hành trình đại học của mình trở nên thật ý nghĩa. Đan vẫn còn nhớ lần đi tiền trạm, phải liên hệ từng nhà để hẹn lịch quay, hay việc một mình đặt chân đến thành phố Vũng Liêm xa lạ với hy vọng tìm được những cánh đồng Lác. Rồi những ngày ghi hình tuy vất vả nhưng đáng nhớ đã tạo nên một bài đồ án cho thấy tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của cả nhóm. Lần đầu tiên, Đan không còn làm một bài tập chỉ để hoàn thành môn học. Đan thật sự muốn kể một câu chuyện bằng chính những gì mình đã học suốt bốn năm.

 

Trước khán phòng rộng lớn hôm ấy, Đan chợt nhận ra mình đã đi xa hơn rất nhiều so với ngày đầu bước vào UEF: không phải vì hoàn thành được một đồ án hay nhận được những lời nhận xét tích cực, mà vì cuối cùng Đan đã đủ tin vào chính mình.

Chặng hành trình đáng nhớ đã dần đến hồi kết. Đan biết mình sẽ nhớ những tháng ngày chạy đua với deadline, những buổi thuyết trình phải liên tục nhắc nhau trên Zalo, những lần cả nhóm sửa đi sửa lại một phân cảnh hay những ngày quay mệt nhoài nhưng vẫn động viên nhau cố gắng thêm một chút. Khi ấy, tất cả chỉ là những công việc cần phải hoàn thành. Nhưng hôm nay nhìn lại, Đan mới nhận ra đó chính là những kỷ niệm mà mình biết ơn nhất.

Biết ơn vì đã được đồng hành cùng những người trẻ nhiệt huyết, quyết tâm nhưng đôi khi vẫn mông lung và băn khoăn về tương lai như Đan. Chúng ta đã cùng nhau tìm kiến thức, tìm con điểm, nhưng có lẽ điều lớn hơn là chúng ta đã cùng nhau trưởng thành.

Và đôi khi, chỉ cần như vậy là đủ để Đan hiểu rằng: mình không đơn độc.

Có lẽ việc định vị bản thân chưa bao giờ là một câu hỏi cần phải trả lời ngay lập tức. Đôi khi, ta cần đi qua vài con đường vòng, thử vài điều chưa phù hợp, thậm chí thất bại vài lần để hiểu mình muốn trở thành ai.

Có lẽ Đan đã từng lang thang thật. Nhưng nhờ những người đã bước cùng mình, Đan hiểu rằng lang thang không có nghĩa là lạc đường, mà chỉ là cách cuộc đời cho mình thêm thời gian để hiểu chính mình hơn. Khi ngoảnh lại, điều quý giá nhất Đan mang theo sau bốn năm tại UEF không chỉ là những điều đã học, mà còn là những con người, những lần cùng nhau cố gắng và cả một quãng tuổi trẻ. Nếu được chọn lại, Đan vẫn sẽ đi qua những con đường vòng ấy một lần nữa mà chẳng mang theo thứ cảm giác lo lắng ban đầu. Một chương trong đời dần đóng lại và tất cả những gì Đan trải qua sẽ là những hoài niệm khó quên.