Đạo diễn, NSƯT Lê Cường: "Kỹ thuật là nền tảng - Nghệ thuật là linh hồn"

Có ai đó từng ví ngành Giáo dục như một dòng sông rộng lớn, và người thầy là người đưa đò thầm lặng, ngày ngày chở những chuyến tri thức cập bến tương lai. Trong kỷ nguyên số hóa với sự bùng nổ của truyền thông đa phương tiện, hành trình ấy lại càng đòi hỏi những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Với tôi - một người đã dành hơn 30 năm cuộc đời gắn bó với máy quay, với những bản tin và nhịp sống hối hả tại Đài Truyền hình TP.HCM (HTV), rồi bước tiếp trên con đường nghiên cứu để nhận bằng Thạc sĩ nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình, và được Nhà nước phong tặng danh hiệu Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú - giảng đường chính là một trường quay đặc biệt.

Tại Khoa Quan hệ Công chúng và Truyền thông (PRC) trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), hành trình này không chỉ là việc truyền trao những trang lý thuyết, mà là câu chuyện truyền lửa từ một đời làm nghề, được xây dựng vững chắc dựa trên triết lý: “Kỹ thuật là nền tảng - Nghệ thuật là linh hồn”.

Bước vào thế giới của công nghệ truyền thông hiện đại, nếu không có một nền tảng kỹ thuật vững chắc, người học sẽ dễ dàng bị lạc lối giữa ma trận thông tin và công cụ thay đổi từng ngày. "Kỹ thuật" ở đây không đơn thuần là việc thao tác máy móc, bấm máy quay hay sử dụng các phần mềm đồ họa, dựng phim một cách cơ bản. Đối với tôi, kỹ thuật là tư duy hệ thống, là quy trình làm việc chuẩn chỉnh, là khả năng làm chủ công nghệ và thấu hiểu bản chất của các kênh truyền thông.

Trong mỗi bài giảng, tôi luôn đặt sự nghiêm túc và tính chính xác lên hàng đầu. Học trò của tôi được rèn luyện để hiểu rằng, một thông điệp truyền thông muốn chạm đến công chúng trước hết phải được định dạng đúng, phát sóng đúng kỹ thuật và phân phối qua những thuật toán tối ưu.

Nền tảng kỹ thuật giống như móng gạch của một tòa nhà; móng có chắc, nhà mới đứng vững trước giông bão. Việc trang bị cho sinh viên một pháo đài kỹ thuật kiên cố chính là trách nhiệm đầu tiên của một người đưa đò, giúp các em tự tin bước vào thị trường lao động khốc liệt mà không bị ngợp trước sự phát triển của công nghệ hay trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở kỹ thuật, những sản phẩm truyền thông sẽ chỉ là những cỗ máy vô tri, khô khan và dễ dàng bị lãng quên. Đó là lý do vì sao "Nghệ thuật" chính là vế thứ hai: linh hồn quyết định sự sống còn của một tác phẩm, một chiến dịch truyền thông.

Nghệ thuật trong truyền thông chính là sự nhạy cảm với cuộc sống, là khả năng thấu cảm nội tâm con người, là tư duy thẩm mỹ và sự sáng tạo không giới hạn. Hơn 30 năm làm nghề, kinh qua hàng nghìn bản tin, phóng sự và các chương trình truyền hình, tôi hiểu rằng nghệ thuật chính là chiếc chìa khóa mở lối vào trái tim khán giả.

Tôi luôn khuyến khích sinh viên nhìn thế giới bằng lăng kính đậm chất nhân văn. Khi các em thiết kế một ấn phẩm quảng cáo, viết một bài PR, hay sản xuất một video ngắn, tôi muốn các em phải tự hỏi: "Sản phẩm này mang lại cảm xúc gì cho người xem? Nó có kể được một câu chuyện chạm đến trái tim hay không?".

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật và nghệ thuật tạo nên những chuyên viên truyền thông toàn diện. Kỹ thuật giúp họ biết cách vận hành, nhưng chính nghệ thuật mới là thứ giúp họ định vị bản thân và tạo nên những dấu ấn cá nhân khác biệt.

Nhìn lại chặng đường đồng hành cùng các thế hệ sinh viên UEF, niềm hạnh phúc lớn nhất của một người đưa đò chuyên nghiệp như tôi không nằm ở những danh hiệu cá nhân, mà nằm ở sự trưởng thành của học trò. Mỗi giờ lên lớp là một trải nghiệm sáng tạo, nơi thầy và trò cùng nhau tranh biện, cùng bắt tay vào thực hiện các dự án giả định nhưng mang tính thực tế cao.

Tôi chọn cách tiếp cận gần gũi, đóng vai trò là một người mentor (cố vấn) hơn là một giảng viên lý thuyết thuần túy. Trên giảng đường, tôi có thể rất khắt khe về mặt kỹ thuật, yêu cầu cao về mặt deadline và chất lượng sản phẩm. Nhưng khi bước ra khỏi phòng học, tôi sẵn sàng ngồi lại cùng các em bên ly cà phê, lắng nghe những băn khoăn về nghề nghiệp, những áp lực đồng lứa và cả những ước mơ hoài bão của tuổi trẻ.

Tôi mong muốn lan tỏa đến sinh viên Khoa Quan hệ Công chúng và Truyền thông một tinh thần dấn thân và không ngại thử thách. Ngành truyền thông thay đổi từng giờ, nếu dừng lại nghĩa là thụt lùi. Bằng việc giữ vững nền tảng kỹ thuật và không ngừng nuôi dưỡng tâm hồn nghệ thuật, tôi tin rằng các cử nhân của UEF sẽ luôn giữ được ngọn lửa đam mê, trở thành những người kể chuyện xuất sắc, đóng góp những giá trị tích cực cho cộng đồng và xã hội.

Chuyến đò tri thức vẫn sẽ tiếp tục cần mẫn xuôi dòng. Với triết lý vững vàng làm kim chỉ nam, tôi tự hào khi được đem những trải nghiệm của một đời làm báo, làm nghề để góp phần vào hành trình kiến tạo tương lai của những người trẻ năng động, sáng tạo tại mái nhà chung UEF.