TS, Nhà báo Lê Minh Tấn: Mang hơi thở của nghề báo - truyền thông vào giảng đường

Hành trình nghề nghiệp bắt đầu từ nhiệt huyết và đam mê

Đến với nghề báo, với tôi, đó gần như là một nhân duyên. Những năm còn là sinh viên Trường Đại học Ngoại ngữ Hà Nội (tổ chức đào tạo tại Đồng Tháp), tôi từng nghĩ con đường tương lai của mình sẽ gắn với việc giảng dạy tiếng Anh ở các trường phổ thông. Thế nhưng năm 1996, khi chỉ còn một năm nữa là tốt nghiệp đại học, Đài Phát thanh - Truyền hình Đồng Tháp (THĐT) tổ chức kỳ tuyển dụng nhân sự để chuẩn bị phát sóng trở lại sau một thời gian gián đoạn. Khi ấy, tôi tham gia dự tuyển đơn giản chỉ với tâm thế thử sức cùng bạn bè, hoàn toàn không đặt nhiều kỳ vọng.

Bất ngờ thay, tôi đã vượt qua hơn 70 ứng viên để trở thành một trong 6 người được tuyển chọn. Là một nhân sự trẻ vừa trúng tuyển nhưng vẫn đang là sinh viên, tôi may mắn được Đài THĐT tạo điều kiện tiếp tục hoàn thành chương trình cử nhân Anh văn. Chính sự tin tưởng ấy đã mở ra cho tôi cánh cửa bước vào nghề báo - một nghề nghiệp mà sau này tôi gắn bó bằng tất cả niềm say mê và nhiệt huyết.

Chỉ sau vài năm làm nghề, tôi cùng đồng nghiệp thực hiện phóng sự ngắn đầu tiên mang tên “Người nữ hộ sinh vùng lũ” tham dự Liên hoan Truyền hình toàn quốc năm 2001. Tác phẩm bất ngờ giành Huy chương Vàng, một kết quả vượt xa mong đợi của một phóng viên đến từ đài địa phương, khi phải cạnh tranh với hàng trăm tác phẩm của các đài phát thanh - truyền hình trên cả nước.

TS. Lê Minh Tấn nhận giải Vàng Liên hoan Truyền hình toàn quốc năm 2001 với phóng sự “Người nữ hộ sinh vùng lũ” 

Giải thưởng ấy đã trở thành dấu mốc khởi đầu cho hành trình nghề nghiệp nhiều cảm hứng sau này. Từ đó, tôi tiếp tục có cơ hội nhận thêm hơn 15 giải thưởng uy tín của ngành báo chí như: Giải Báo chí Quốc gia, Liên hoan Truyền hình toàn quốc, các giải báo chí khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và tỉnh Đồng Tháp.

Với những thành tích chuyên môn nổi bật, tôi được quy hoạch vào đội ngũ quản lý của cơ quan báo chí cấp tỉnh. Một lần nữa, cơ hội lại mở ra khi đơn vị cử tôi đi học Thạc sĩ Báo chí. Kết quả bảo vệ luận văn của tôi đạt nhóm đầu của khóa 19 tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Chương trình đào tạo cán bộ nguồn cho ngành báo chí khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Sau khi tốt nghiệp, được sự động viên và khuyến khích của các thầy cô tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, tôi tiếp tục con đường nghiên cứu khoa học và trở thành nghiên cứu sinh ngành báo chí.

Trong quá trình làm nghiên cứu sinh, năm 2018 tôi được Đài Tiếng nói Việt Nam điều chuyển về Trường Cao đẳng Phát thanh – Truyền hình II (VOV College) để tham gia công tác quản lý và đảm nhiệm vị trí Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đào tạo Báo chí - Truyền thông. Đây là môi trường giúp tôi có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp với các phóng viên, nhà báo và biên tập viên đến từ nhiều cơ quan báo chí trên cả nước.

Đến năm 2021, với tinh thần luôn muốn khám phá và chinh phục những mục tiêu mới, đặc biệt trong bối cảnh lĩnh vực truyền thông đang biến đổi mạnh mẽ. Tôi bắt đầu tham gia giảng dạy tại nhiều cơ sở đào tạo như: Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) và Trường Đào tạo Cán bộ quản lý Thông tin và Truyền thông.

TS. Lê Minh Tấn cùng Thầy Cô Khoa QHCC - TT đến thăm và tặng hoa Báo Thanh Niên nhân kỷ niệm 91 năm Ngày báo chí Cách mạng Việt Nam

Song song với hoạt động giảng dạy, tôi tiếp tục thực hiện nhiều công trình nghiên cứu khoa học và biên soạn tài liệu học tập, được công bố trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong và ngoài nước. Những hoạt động này không chỉ giúp tôi cập nhật tri thức mới mà còn tạo nguồn cảm hứng để lan tỏa kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm nghề nghiệp trong lĩnh vực báo chí - truyền thông đến sinh viên và học viên cao học.

Những bài học báo chí - truyền thông trong thời đại trí tuệ nhân tạo

Trong các buổi học, nhiều sinh viên thường đặt câu hỏi: khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phát triển, liệu nghề báo chí – truyền thông có bị thay thế hay không?
Tôi cho rằng AI là một thành tựu quan trọng của khoa học - công nghệ và việc ứng dụng AI vào các lĩnh vực của đời sống là xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc AI có thể thay thế hoàn toàn con người trong lĩnh vực báo chí - truyền thông.

Chính vì vậy, người giảng viên trong lĩnh vực này cần liên tục cập nhật những vấn đề mới của ngành, đồng thời đổi mới tư duy giảng dạy và cách tiếp cận tri thức theo hướng đa chiều hơn. Nếu trước đây người thầy chủ yếu truyền đạt kiến thức để sinh viên thực hiện theo, thì ngày nay quá trình học tập đã trở thành sự tương tác hai chiều. Giảng viên và sinh viên cùng thảo luận, tranh luận, phân tích các vấn đề thực tiễn đang diễn ra trong đời sống truyền thông.

Sinh viên được khuyến khích tham gia các dự án thực tế, xây dựng kế hoạch chiến lược, phát triển sản phẩm truyền thông và triển khai các chiến dịch truyền thông cụ thể. Từ những gợi ý, dữ liệu và thông tin mà AI cung cấp, mỗi người học sẽ tự phân tích, sáng tạo và đề xuất giải pháp riêng của mình.

TS. Lê Minh Tấn (giữa) hướng dẫn Sinh viên UEF đi thực tế Viết tin báo chí ở Thành phố thủ Đức

Chính quá trình tư duy và sáng tạo đó mới là giá trị cốt lõi mà công nghệ không thể thay thế. Vì vậy, AI càng phát triển thì những người làm báo chí - truyền thông càng cần năng động hơn, sáng tạo hơn và linh hoạt hơn trong cách giải quyết vấn đề.

Những phản hồi từ sinh viên cũng là nguồn động lực lớn đối với tôi. Cựu sinh viên Nguyễn Tường Khanh, hiện đang công tác tại Báo Tuổi Trẻ từng chia sẻ rằng, những bài học thực tiễn trên lớp đã giúp em ứng dụng hiệu quả vào công việc truyền thông sự kiện và sản xuất nội dung truyền thông. Những sản phẩm mà em thực hiện đã nhận được sự đánh giá cao từ cấp quản lý cũng như các đối tác.

Sinh viên Mã Thị Thúy An, khóa 20 ngành Công nghệ truyền thông, khi còn là sinh viên năm hai, năm ba đã tham gia nhiều dự án tại các công ty truyền thông lớn. Em từng nhắn: “Thầy ơi, con thật sự rất may mắn khi được học môn kịch bản của thầy. Nhờ những kiến thức thầy dạy mà khi ứng tuyển vị trí social content, con luôn được đánh giá cao về cách viết và xây dựng kịch bản.”

Với TS. Lê Minh Tấn, mỗi buổi chỉnh sửa kịch bản, mỗi lần phản biện ý tưởng đều là cơ hội để sinh viên rèn luyện tư duy, học cách nhìn vấn đề như một người làm báo thực thụ trong thời đại mới

Nhiều học viên thạc sĩ ngành Quan hệ công chúng khóa 2 - 2024 của Trường UEF cũng cho rằng, ngoài kiến thức chuyên môn, những câu chuyện thực tế và kinh nghiệm nghề nghiệp mà giảng viên chia sẻ đã giúp họ mở rộng tư duy và hiểu rõ hơn về bối cảnh của ngành truyền thông hiện nay.

Với tôi, cốt lõi của việc học không chỉ là tiếp thu tri thức mà còn là khả năng nghiên cứu, vận dụng lý thuyết và kỹ năng để giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội. Trong tương lai, nghề báo chí - truyền thông chắc chắn sẽ tiếp tục thay đổi khi AI ngày càng phát triển và được ứng dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nếu những vấn đề thực tế của đời sống luôn được đưa vào giảng đường, nếu sinh viên được rèn luyện khả năng tư duy và giải quyết tình huống thực tiễn, thì những bài học ấy sẽ luôn giữ được giá trị lâu dài - không xa rời thực tế và luôn phù hợp với mọi giai đoạn phát triển của xã hội hiện đại.