Trong bối cảnh thế giới đang nỗ lực tìm kiếm những mô hình phát triển bền vững, ẩm thực, đặc biệt là ẩm thực truyền thống trở thành lăng kính độc đáo để nhìn nhận sự chuyển động của văn hóa, xã hội và môi trường. Không chỉ là câu chuyện về món ăn, ẩm thực còn là ký ức, là tri thức, là bản sắc của mỗi cộng đồng.
Với tinh thần đó, hội thảo quốc tế Food & Society lần thứ 5, chủ đề “Sustainable Evolution and Gastronomization of Traditional Food Systems”, do UEF phối hợp tổ chức đã quy tụ hàng trăm nhà nghiên cứu, học giả quốc tế, đầu bếp, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp đến từ nhiều quốc gia, tạo nên diễn đàn học thuật sôi động và đầy cảm hứng.
Hội thảo có sự tham dự của các lãnh đạo UEF: TS. Ngô Minh Hải, TS. Đỗ Hữu Nguyên Lộc, TS. Phan Bảo Giang - Phó Hiệu trưởng cùng GS.TS. Eric Jose Olmedo Panal - Viện trưởng Viện Quốc tế, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đổi mới Liên ngành. Bên cạnh đó, sự hiện diện của đại diện các đơn vị học thuật, giảng viên, sinh viên cùng đông đảo chuyên gia đến từ Nhật Bản, Pháp, Ý, Malaysia, Campuchia, Indonesia, Tây Ban Nha, Anh… đã tạo nên bầu không khí học thuật đa quốc gia, phản ánh rõ nét tính liên ngành và tính quốc tế của sự kiện.
Trong phát biểu khai mạc, GS.TS. Eric Olmedo nhấn mạnh vai trò của "Food Studies" như một lĩnh vực nghiên cứu về mối tương tác giữa thực phẩm, xã hội, chính trị và môi trường. Đây là sự khác biệt với cách tiếp cận mang tính kỹ thuật của "Food Science". Thầy chia sẻ về các dự án nghiên cứu hành động mà mạng lưới nghiên cứu thực phẩm châu Á - Thái Bình Dương đang triển khai, đồng thời gửi lời chúc mừng đến các đại biểu quốc tế đã có mặt tại UEF để cùng xây dựng một diễn đàn học thuật giàu giá trị và đầy tính kết nối.
.jpg)
GS.TS. Eric Olmedo phát biểu trong buổi khai mạc hội nghị
Đại diện UEF, TS. Ngô Minh Hải tiếp tục mở rộng góc nhìn khi khẳng định chủ đề hội thảo năm nay phản ánh những vấn đề trọng yếu của thế giới đương đại: bảo tồn di sản ẩm thực, đảm bảo an ninh lương thực, bảo vệ hệ sinh thái nhưng đồng thời vẫn phải thích ứng với nhịp đổi mới, toàn cầu hóa và đô thị hóa nhanh chóng. Từ đó, Phó hiệu trưởng UEF nhấn mạnh cam kết của Nhà trường trong việc đồng hành với các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong lĩnh vực ẩm thực, nhất là trong tinh thần "hospitality" mà trường luôn theo đuổi.
.jpg)
TS. Ngô Minh Hải nhấn mạnh ý nghĩa của hội thảo và vai trò đồng hành với các vấn đề mang tính toàn cầu của UEF
Từ góc nhìn của doanh nghiệp và cộng đồng, bà Nguyễn Ánh Nguyệt Hoàng - đại diện Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM, đánh giá cao việc lựa chọn TP.HCM - đô thị đa văn hóa làm nơi tổ chức hội thảo. Bà cho rằng quá trình “ẩm thực hóa” (gastronomization) đóng vai trò then chốt trong việc chuyển hóa các món ăn truyền thống thành những sản phẩm văn hóa - du lịch - giáo dục mang giá trị thời đại, góp phần đưa bản sắc ẩm thực Việt vươn xa và phát triển bền vững.
.jpg)
Đại diện Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM cho rằng hội thảo sẽ góp phần lan tỏa bản sắc ẩm thực Việt gắn với xu hướng phát triển bền vững hiện nay
Hội thảo đã tạo dấu ấn bằng những báo cáo chuyên sâu, khắc họa rõ những xu hướng nghiên cứu nổi bật trong lĩnh vực ẩm thực và xã hội. Các chuyên gia quốc tế và đại diện doanh nghiệp lần lượt chia sẻ góc nhìn về "sustainable gastronomisation", truyền thông ẩm thực, mô hình kết nối giữa ẩm thực và sức khỏe, câu chuyện tích hợp văn hóa Việt trong ngành F&B hay nỗ lực số hóa để bảo tồn di sản ẩm thực.
Phiên thảo luận toàn thể sau đó tiếp tục mở rộng vấn đề với các chủ đề thời sự như giảm lãng phí thực phẩm trong khách sạn, tính bền vững trong lễ hội ẩm thực, đạo đức nghề đầu bếp, cũng như các câu chuyện về an ninh và chủ quyền lương thực. Những nội dung học thuật giàu chiều sâu này đã đặt nền móng quan trọng cho những ngày làm việc tiếp theo của hội thảo, đồng thời góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam, đặc biệt là UEF như một điểm nối quan trọng trong mạng lưới nghiên cứu ẩm thực khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tại hội thảo, GS.TS. Eric Olmedo đến từ UEF và các cộng sự của mình đã mang đến một báo cáo chuyên sâu với chủ đề "Food Security, Land Tenure, and Women Empowerment for Coastal Communities in Myanmar and Thailand". Đây là một trong những công trình phản ánh đầy đủ tinh thần “nghiên cứu hành động” mà Nhà trường luôn đề cao. Công trình tập trung vào các cộng đồng ven biển Myanmar và Thái Lan. Ở đây đời sống của người dân phụ thuộc vào hệ sinh thái rừng ngập mặn nhưng đồng thời cũng đối mặt với hàng loạt sức ép từ kinh tế - xã hội hiện đại.
Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả hướng đến hai mục tiêu cốt lõi: củng cố quyền sử dụng đất ven biển thông qua mô hình quản lý rừng cộng đồng và tăng cường an ninh lương thực gắn với trao quyền cho phụ nữ. Dựa trên chuỗi khảo sát thực địa tại 14 làng dọc bờ biển Andaman từ tháng 4 đến tháng 8/2025, kết hợp với hai đợt nghiên cứu bổ sung tại Ranong, khu vực giáp biên Myanmar, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phỏng vấn bán cấu trúc và ghi nhận chi tiết các loài thực vật hoang dã có thể làm thực phẩm (Wild Edible Plants). Việc thu thập thông tin từ thực địa này cho phép nhóm tiếp cận trọn vẹn đời sống ẩm thực, sinh kế và cấu trúc xã hội của các cộng đồng ven biển.
Điểm nổi bật của nghiên cứu nằm ở cách tiếp cận theo mô hình “theory of change” trong phát triển cộng đồng, kết hợp với các khái niệm về “chuyển dịch dinh dưỡng” (nutritional transition) và “chủ quyền thực phẩm” (food sovereignty). Từ góc nhìn này, nhóm nghiên cứu nhận thấy một nghịch lý đáng chú ý: người dân hoàn toàn tự chủ về nguồn cung thực phẩm nhờ hệ sinh thái phong phú nhưng lại không thực sự “an toàn lương thực”. Sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, thói quen ăn uống bên ngoài gần như mang tính phổ biến hằng ngày cùng với sự suy giảm tri thức sinh thái truyền thống đã khiến hệ thống thực phẩm địa phương trở nên dễ tổn thương hơn. Đặc biệt, quá trình chia tách đất đai qua nhiều thế hệ dẫn đến tình trạng manh mún quyền sở hữu, làm suy yếu nền tảng quản lý tài nguyên rừng ngập mặn vốn là cốt lõi của an ninh sinh thái và sinh kế ven biển.
Một phát hiện khác mang giá trị cảnh báo: các cộng đồng không có quyền tiếp cận đất đai trở nên dễ tổn thương hơn trước sự bành trướng của nuôi tôm công nghiệp, mở rộng công nghiệp và du lịch đại chúng. Những tác động này kéo theo nguy cơ mất rừng ngập mặn là tấm lá chắn tự nhiên bảo vệ an ninh lương thực, đa dạng sinh học và sự bền vững của sinh kế địa phương. Nghiên cứu vì thế trở thành cơ sở quan trọng để ủng hộ các chính sách trao quyền đất đai và tăng cường quản lý cộng đồng, đặt nền móng cho sự tự chủ và phát triển bền vững lâu dài.
Thông qua công trình này, UEF tiếp tục khẳng định định hướng nghiên cứu gắn với cộng đồng, giải quyết vấn đề từ thực tiễn và tạo tác động xã hội rõ rệt. Đó cũng là cách Nhà trường kết nối tri thức học thuật với những thách thức toàn cầu từ môi trường, lương thực đến quyền bình đẳng giới, đồng thời đóng góp tiếng nói có giá trị trong mạng lưới nghiên cứu ẩm thực và phát triển bền vững của khu vực.
Cùng với các báo cáo của GS. TS. Eric Olmedo, đội ngũ giảng viên UEF cũng đóng góp nhiều tham luận tại các nhóm chủ đề trọng tâm của hội thảo. Từ nghiên cứu về quá trình ẩm thực hóa và sự tiếp biến văn hóa, đến khảo sát hệ thống thực phẩm truyền thống, phân tích di sản ẩm thực vùng miền, tìm hiểu vai trò của thực phẩm chức năng trong văn hóa sức khỏe hay những mô hình du lịch ẩm thực mới… Mỗi báo cáo đều mở rộng thêm những lát cắt thú vị về mối quan hệ giữa thực phẩm và đời sống xã hội. Bên cạnh đó, các nghiên cứu về đổi mới công nghệ trong hệ thống thực phẩm cũng như hành vi của người tiêu dùng và nhà sản xuất cho thấy sự đa dạng trong hướng tiếp cận, đồng thời phản ánh sự chuyển dịch nhanh chóng của ngành công nghiệp ẩm thực toàn cầu.
Những đóng góp này không chỉ làm phong phú thêm nội dung học thuật của hội thảo mà còn khẳng định chiều sâu chuyên môn của UEF trong lĩnh vực nghiên cứu liên ngành về thực phẩm, xã hội và phát triển bền vững, qua đó tiếp tục củng cố vai trò của Nhà trường trong mạng lưới học thuật quốc tế.
Trong khuôn khổ các hoạt động hội thảo, lễ ra mắt chương trình cử nhân liên kết giữa UEF và CY Cergy Paris University (Pháp) đã diễn ra thành công tốt đẹp vào chiều ngày 28/11.
.jpg)
.jpg)
Chính thức ra mắt chương trình cử nhân liên kết giữa UEF và CY Cergy Paris University (Pháp)
Trong buổi lễ, TS. Đỗ Hữu Nguyên Lộc - Phó Hiệu trưởng UEF đã mở đầu phần phát biểu bằng việc nhắc lại mối quan hệ gắn bó giữa Việt Nam và Pháp suốt hơn nửa thế kỷ qua. Từ những nền tảng đã được xây dựng bền vững, hai quốc gia liên tục mở rộng phạm vi hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đại học, trước khi chính thức nâng cấp thành đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện. Đây là cột mốc đưa Pháp trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên đạt mức hợp tác cao nhất với Việt Nam, đồng thời mở ra không gian mới cho các chương trình liên kết đào tạo chất lượng cao.
Từ dòng chảy hợp tác ấy, đại diện Nhà trường nhấn mạnh chương trình liên kết giữa UEF và CY Cergy Paris University là minh chứng rõ ràng cho sự kết nối thực chất giữa hai nền giáo dục.Trong quá trình phát triển, UEF kiên định theo đuổi chiến lược quốc tế hóa giáo dục theo hướng thiết thực: mang chương trình và bằng cấp quốc tế đến với sinh viên ngay tại Việt Nam, giúp giảm chi phí, hạn chế rủi ro và mở rộng cơ hội học tập quốc tế trong bối cảnh toàn cầu. Với mô hình liên kết, sinh viên có thể tiếp cận chương trình chuẩn Pháp với mức chi phí hợp lý hơn nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ trải nghiệm học thuật và cơ hội kết nối toàn cầu. Đồng thời, thầy khẳng định CY Cergy Paris University là một trường công lập danh tiếng của Pháp, nổi bật với cộng đồng học thuật quốc tế đa dạng và chất lượng đào tạo và nghiên cứu được bảo chứng qua nhiều năm.
.jpg)
TS. Đỗ Hữu Nguyên Lộc phát biểu trong lễ ra mắt chương trình liên két đào tạo cùng CY Cergy Paris University
Bên cạnh đó, đại diện CY Cergy Paris University cũng mang đến chia sẻ đầy cảm xúc, nhìn nhận sự kiện như cột mốc quan trọng đánh dấu 9 năm hợp tác bền chặt giữa hai đơn vị. Ông bày tỏ niềm tự hào về những dự án đã triển khai, những hoạt động học thuật, giao lưu sinh viên đã diễn ra hiệu quả trong suốt thời gian qua. Trên nền tảng đó, ông kỳ vọng khóa sinh viên đầu tiên của chương trình liên kết với UEF sẽ tiếp tục viết tiếp hành trình hợp tác bằng những thành tựu mới, không chỉ trong học thuật mà còn ở sự trưởng thành về văn hóa, tư duy và khả năng hội nhập.
.jpg)
Đại diện trường đối tác mong muốn sự liên kết giữa hai trường sẽ mang đến nhiều thành tựu mới và sự kết nối sâu sắc hơn
Hội thảo quốc tế Food & Society lần thứ 5 không chỉ là diễn đàn chia sẻ học thuật mà còn là dấu ấn quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa của UEF. Trong khuôn khổ chương trình, từ những nghiên cứu chuyên sâu, các phiên trao đổi liên ngành, hoạt động thực hành đến lễ ra mắt chương trình cử nhân liên kết Việt - Pháp, tất cả đã tạo nên một không gian học thuật và văn hóa giàu giá trị, thể hiện tinh thần chia sẻ tri thức, kết nối cộng đồng và lan tỏa giá trị bền vững. Với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế và nỗ lực của đội ngũ học thuật UEF, Food & Society năm nay tiếp tục khẳng định vị thế của Nhà trường như "điểm chạm" của nghiên cứu, giao lưu tri thức trong lĩnh vực ẩm thực, văn hóa và phát triển bền vững tại châu Á - Thái Bình Dương.
Trung tâm Thông tin - Truyền thông